Tìm kiếm
Thứ Năm, 25/04/2019 10:51

Năng suất lao động của Việt Nam gần “áp chót” trong khu vực

10:12:00 02/04/2019

Tại Hội thảo tăng năng suất lao động để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia của Việt Nam được tổ chức mới đây, Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Vũ Tiến Lộc cho hay năng suất lao động của Việt Nam thuộc loại thấp nhất trong khu vực.

Tính theo PPP (sức mua tương đương) 2011, năng suất lao động của Việt Nam năm 2017 đạt 10.232 USD, chỉ  bằng 7,2% mức năng suất lao động của Singapore; 18,4%  của Malaysia; 36,2% của Thái Lan… Chưa dừng lại ở đó, chỉ số của Việt Nam so với các nước tiếp tục gia tăng sự chênh lệch. Điều này cho thấy khoảng cách và thách thức nền kinh tế Việt Nam phải đối mặt ngày càng lớn.  

Phân tích về vấn đề này, ông Kumio Umeda, Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam cho biết, trong những năm gần đây nền kinh tế Việt Nam đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế rất cao, thu hút nhiều dòng vốn đầu tư từ nước ngoài cao. Tuy nhiên, năng suất lao động của Việt Nam lại thấp cho thấy vấn đề này chưa được cải thiện.

nang suat lao dong cua viet nam gan ap chot trong khu vuc

Ông Kumio nói: “Đáng tiếc là năng suất lao động của Việt Nam lại đứng thứ 3 từ dưới lên trong khối ASEAN, trong khi người Việt Nam rất cần cù, chăm chỉ. Tôi nghĩ Việt Nam có thể cải thiện được năng suất lao động nếu chúng ta có chính sách phù hợp và được triển khai phù hợp...”.

Bổ sung nguyên nhân khiến năng suất lao động của Việt Nam bị hạn chế, PGS.TS Nguyễn Đức Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR), Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội cho rằng, so với các nước đã đạt được thành tựu kinh tế cao thì Việt Nam chưa trải qua giai đoạn năng suất đủ nhanh để cất cánh. Vì năng suất lao động của Việt Nam thấp ở hầu hết các lĩnh vực, đặc biệt năng suất lao động của nhóm công nghiệp và xây dựng có xu hướng chững lại từ khá sớm (đầu thập niên 2000). Hiệu ứng dịch chuyển đang giảm dần trong khi một phần lớn lao động vẫn nằm trong khu vực nông thôn và có năng suất thấp. Điều này cho thấy đang có những rào cản dịch chuyển lao động, giới hạn quy mô sản xuất (thị trường) ở ngành có năng suất lao động cao hoặc sự chuyển đổi chưa có đủ kỹ năng mà thị trường giáo dục – đào tạo đã không rèn giũa sâu.

Ông Thành cho rằng nguyên nhân của tình trạng này là do chính sách cải thiện năng suất lao động của Việt Nam hiện mới chỉ tập trung cải thiện năng suất gắn với chất lượng cho doanh nghiệp, trong khi vấn đề nâng cao năng suất là bài toán của cả quốc gia, doanh nghiệp và hộ gia đình. Phong trào năng suất thiên về yếu tố chất lượng nên một số khía cạnh khác chưa được quan tâm đầy đủ như năng suất lao động.

nang suat lao dong cua viet nam gan ap chot trong khu vuc

“Nhận thức về vấn đề năng suất ở Việt Nam dường như vẫn theo tư duy kế hoạch hóa truyền thống: Lập kế hoạch từ trên áp xuống và ít xuất phát từ tổ chức cải tiến của từng cá nhân, đơn vị. Các cơ quan hoạt động liên quan đến lĩnh vực năng suất nằm rải rác trong các bộ khác nhau nên quá trình giao tiếp liên lạc giữa các bên nhiều khi bị cản trở và chậm trễ”, ông Thành nói.

Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan đồng quan điểm khi nhận định năng suất lao động Việt Nam thấp ở hầu hết các lĩnh vực và đây là một mối lo lớn, nhất là trong thời kỳ hội nhập và cạnh tranh gay gắt như hiện nay. Bà Phạm Chi Lan đề xuất: “Để phát triển năng suất lao động, tôi cho rằng cần có tiếng nói mạnh mẽ của nhiều bộ, ngành. Cần một cơ quan chuyên môn mang tính quốc gia để nghiên cứu, đề xuất để thúc đẩy năng suất của Việt Nam…”.

Đề cập đến giải pháp, Chủ tịch VCCI Vũ Tiến Lộc khẳng định để có giải pháp căn cơ nâng cao sức lao động của Việt Nam, từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế cần phát động và triển khai Phong trào năng suất quốc gia tại Việt Nam.

Phong trào sẽ tập trung vào xúc tiến mạnh mẽ các hoạt động quảng bá, tạo nhận thức sâu rộng về phong trào năng suất chất lượng; thúc đẩy phong trào năng suất trong các doanh nghiệp, tổ chức kinh tế thông qua Giải tưởng Top 100 doanh nghiệp có cải thiện năng suất cao nhất…

“Để làm được điều đó cần xây dựng các công cụ chính sách cải thiện năng suất; cải cách giáo dục đào tạo để xây dựng nguồn nhân lực. Đồng thời chúng tôi đề xuất chọn 1 tháng trong năm làm Tháng năng suất quốc gia (dự kiến tháng 11 trong năm)... nhằm cải thiện năng suất lao động”, ông Lộc khẳng định.

Còn ông Nguyễn Đức Thành cho biết: "Ngay từ năm 2014 đã kiến nghị nâng Viện năng suất Việt Nam thành Viện quốc gia để xem xét toàn bộ các vấn đề năng suất của Việt Nam. Tuy nhiên cho đến nay chưa thực hiện được”.

Bình luận
Gửi bình luận của bạn
Mã xác nhận
Captcha image